Het ICF-model: waarom dezelfde klacht niet altijd dezelfde inzetbaarheid betekent

Twee medewerkers melden zich ziek met dezelfde klachten, maar het herstel verloopt heel anders. De één is na enkele weken alweer deels aan het werk, terwijl de ander nog maanden nodig heeft. Hoe kan dat?

Het antwoord ligt vaak niet alleen in de medische diagnose. Ook persoonlijke factoren, de werk- en thuissituatie en de manier waarop iemand met herstel omgaat spelen een belangrijke rol. Het ICF-model brengt al deze factoren samen en biedt daarmee een completer beeld van belastbaarheid. Dat helpt organisaties, HR en leidinggevenden om betere keuzes te maken en medewerkers effectiever te begeleiden naar duurzaam herstel.

Wat is het ICF-model?

Het ICF-model (International Classification of Functioning, Disability and Health) is ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en kijkt niet alleen naar een ziekte of aandoening, maar vooral naar hoe iemand functioneert in het dagelijks leven en op het werk en wat invloed heeft op iemands belastbaarheid.

Het ICF-model rust op drie belangrijke pijlers: de medische situatie, de werk- en thuissituatie en de persoonlijke factoren van medewerkers. Op het moment dat één van die poten minder stevig is, wordt het geheel instabiel en neemt de kans op uitval of langdurig herstel toe. Het model laat zien dat functioneren altijd het resultaat is van een samenspel van omstandigheden.

Voor werkgevers betekent dit dat duurzame inzetbaarheid veel verder gaat dan de vraag: “Wat mag iemand medisch gezien wel of niet?” De belangrijkere vraag is vaak: “Wat heeft deze medewerker nodig om weer duurzaam te kunnen functioneren?”

Wie bekend is met de methode van Positieve Gezondheid zal merken dat beide modellen veel overeenkomsten hebben. Ze kijken allebei verder dan alleen de ziekte of aandoening en benadrukken dat gezondheid en functioneren door veel meer worden beïnvloed dan een medische diagnose. Toch hebben ze een andere insteek. Waar Positieve Gezondheid uitgaat van de vraag “Wat heeft iemand nodig om zich gezond en veerkrachtig te voelen?”, richt het ICF-model zich op een andere vraag: “Welke factoren bepalen of iemand kan functioneren en belastbaar is?”

Dat maakt het ICF-model bijzonder relevant voor werkgevers, HR-professionals en leidinggevenden. Want wie begrijpt waardoor iemand beperkt wordt, ziet vaak ook sneller waar de mogelijkheden liggen en wat kan bijdragen aan duurzaam herstel.

Waarom alleen een diagnose niet genoeg is

In organisaties ontstaat regelmatig de neiging om een medewerker te vergelijken met iemand die eerder dezelfde aandoening had. “Mijn collega had ook een nieuwe knie en werkte na zes weken weer volledig.” Maar zo’n vergelijking gaat vaak niet op omdat de context anders is.

Misschien heeft de ene medewerker thuis de zorg voor jonge kinderen of een zieke partner. Misschien ervaart iemand veel stress of speelt er een arbeidsconflict. De één vraagt gemakkelijk hulp en pakt zijn herstel actief op, terwijl de ander juist geneigd is om af te wachten of over grenzen heen te gaan.

De medische situatie kan vrijwel gelijk zijn, maar de belastbaarheid en inzetbaarheid kunnen enorm verschillen. Dat is precies wat het ICF-model inzichtelijk maakt.

De kracht van het ICF-model

Het ICF-model is niet alleen een waardevol hulpmiddel voor bedrijfsartsen en andere arboprofessionals, ook leidinggevenden kunnen er veel voordeel uit halen. Wanneer zij breder naar de situatie van een medewerker kunnen kijken, veranderen de gesprekken met medewerkers. De focus verschuift van beperkingen naar mogelijkheden. Er ontstaat meer aandacht voor factoren die beïnvloedbaar zijn en er komt ruimte voor maatwerk. Door die bredere blik ontstaat vaak meer begrip over en weer. Bovendien voorkomt het onrealistische verwachtingen of aannames die gebaseerd zijn op alleen een diagnose.

Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat tijdelijke aanpassingen in werkzaamheden meer effect hebben dan extra rust. Of juist dat iemand vooral geholpen is met duidelijkheid, ondersteuning vanuit het team of meer regie over het eigen werk.

Daarnaast biedt het ICF-model handvatten om de inzetbaarheid van medewerkers, ook op de lange termijn, te versterken. Door de inzichten uit het model vroegtijdig mee te nemen, kunnen organisaties beter inspelen op wat een medewerker nodig heeft. Dat leidt tot effectievere begeleiding, betere samenwerking tussen alle betrokkenen en draagt bij aan duurzame inzetbaarheid.

Samen verder kijken dan de klacht

Iedere medewerker is anders. Daarom bestaat er ook geen standaardoplossing voor inzetbaarheid of re-integratie. Door verder te kijken dan alleen de medische diagnose ontstaat een completer beeld van de mogelijkheden én van de factoren die herstel kunnen versnellen of juist belemmeren.ffectief arbobeleid en een veilige, gezonde en toekomstbestendige werkomgeving.

---

Benieuwd hoe het ICF-model binnen jouw organisatie kan bijdragen aan betere verzuimbegeleiding of sterkere gesprekken tussen leidinggevenden en medewerkers? We denken graag met je mee. Neem gerust contact met ons op via info@occure.nl of 076-5083508.