Overspannen of een burn-out? Het onderscheid maakt het verschil

Psychisch verzuim wordt nog vaak als één geheel benaderd. En zeker de meest voorkomende psychische klachten van overspannenheid en burn-out worden onterecht op één hoop gegooid, terwijl het heel verschillende situaties zijn. Juist het onderscheid is belangrijk om medewerkers beter te kunnen begeleiden én verzuim te beperken of voorkomen.

Het verschil tussen overspannen en burn-out

Een korte omschrijving van beide ziektebeelden:

Overspannenheid

Is vaak een waarschuwingssignaal. Er is sprake van aanhoudende stress, maar iemand heeft meestal nog energiebronnen en kan (met moeite) blijven functioneren. Met voldoende rust, structuur en het wegnemen van stressfactoren is herstel vaak binnen enkele weken tot maanden mogelijk.

Kenmerken:

•          Acute overbelasting (werk/privé)

•          Moe, slecht slapen, prikkelbaar

•          Concentratieproblemen

•          Functioneren lukt vaak nog maar met veel moeite

✔️ Herstel: meestal goed mogelijk

⚠️ Valkuil: te lang rust

Burn-out

Ontstaat wanneer de overbelasting al veel langer aanwezig is. De energie is op, het functioneren neemt duidelijk af en herstel vraagt vaak maanden tot soms meer dan een jaar. Dan is een veel voorzichtiger opbouw en intensievere begeleiding nodig.

Kenmerken:

•          Chronische overbelasting (> 6 maanden)

•          Diepe vermoeidheid

•          Emotioneel leeg

•          Structureel verlies van functioneren

⏳ Herstel: duurt langer

⚠️ Valkuil: te snel opbouwen

Toepassen van deze kennis als werkgever of leidinggevende

Een juiste inschatting van de situatie is belangrijk om medewerkers passend te begeleiden en realistische verwachtingen te hebben over het herstel en de re-integratie. De medische diagnose stelt de bedrijfsarts zodra de medewerker op consult komt. Maar al in de periode daarvoor is het belangrijk dat de werkgever of leidinggevende weet waarop hij of zij moet letten om een goede inschatting van de situatie te kunnen maken.

Ook kan een burn-out vaak voorkomen worden wanneer de signalen van overspannenheid tijdig worden herkend. Een burn-out ontwikkelt zich namelijk geleidelijk. Het is belangrijk om stresssignalen altijd serieus te nemen en daarmee erger te voorkomen.

Een open gesprek over werkdruk, regelmatig even inchecken hoe het met de medewerker gaat en aandacht voor mentale gezondheid kunnen het verschil maken tussen tijdelijk uit balans zijn en langdurig uitvallen.

Preventief handelen

Zoals bij ieder ziektebeeld wil je liever voorkomen dat het zover komt. Als organisatie en leidinggevende kun je zeker bijdragen aan mentale gezondheid op de werkvloer.

Daarom adviseren wij organisaties om te investeren in:

•          Open cultuur rondom werkdruk en mentale gezondheid

•          Regelmatige check-ins tussen medewerker en leidinggevende

•          Training in stressmanagement en vitaliteit

•          Goed ingerichte werkprocessen en realistische verwachtingen

Twijfel je hoe je een medewerker met stressklachten het beste kunt begeleiden? We denken graag met je mee over een passende aanpak voor zowel de medewerker als de organisatie.